Arbowet

Een veelvoorkomende vraag bij verenigingen is of zij onder de Arbeidsomstandighedenwet (Arbowet) vallen.

Vuistregel

De vuistregel voor verenigingen is als volgt:

'Heeft de vereniging een werknemer in dienst, dan is de Arbowetgeving van toepassing.'

Dit is eveneens het geval als de werknemer weliswaar niet bij de vereniging in dienst is, maar wel – via bijvoorbeeld een sportservicebureau – onder het gezag van de vereniging staat. Het aantal uren dat de werknemer voor de vereniging werkt, is in relatie tot de Arbowet niet van belang. 

Belangrijkste verplichtingen

De belangrijkste verplichtingen voor verenigingen met één of meerdere werknemers zijn:

  • Het uitvoeren van een risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E); Via het Watersportverbond kun je tegen gereduceerd tarief een RI&E (speciaal ontwikkeld voor de watersport) laten uitvoeren;
  • Het voeren van overleg met de werknemers over de voortgang van het plan van aanpak;
  • Beleid hebben op het terrein van bedrijfshulpverlening;
  • Het melden van alle arbeidsongevallen die dodelijk zijn of tot blijvend letsel of ziekenhuisopname leiden bij Inspectie SZW;
  • Het hebben van een preventiemedewerker, wiens belangrijkste taak is de veiligheid en gezondheid binnen de vereniging te bevorderen. Dit kan onder meer worden gedaan via het opstellen van de RI&E.

Vallen vrijwilligers ook onder de Arbowetgeving?

Dat de Arbowet alleen geldt voor mensen die betaald werk verrichten, is een misverstand. Ook als jouw watersportvereniging uitsluitend werkt met vrijwilligers moet je aandacht besteden aan de arbeidsomstandigheden. Hier ben je wettelijk toe verplicht. In principe heeft de RI&E alleen betrekking op de werknemers die in loondienst zijn, maar als in de organisatie gewerkt wordt met gevaarlijke stoffen en/of biologische agentia is de RI&E, voor deze onderdelen ook van toepassing op de vrijwilligers in de organisatie. 

Voor andere risico’s voor de gezondheid en veiligheid van de vrijwilligers is het voldoende om middels veiligheidsinstructies, voorlichting en het beschikbaar stellen van beschermingsmiddelen ervoor te zorgen dat vrijwilligers hun werk veilig kunnen doen.

Daarnaast dient een vereniging deskundig toezicht te regelen indien er vrijwilligers onder de 18 jaar zijn of indien een vrijwilliger zwanger is. Daarnaast kan de vereniging aansprakelijk gehouden worden indien zij geen goede zorg heeft gedragen voor een optimale veiligheid van de vrijwilliger. In dat geval zou de sportvereniging op basis van onrechtmatige daad alsnog aansprakelijk gesteld kunnen worden. Het bestuur van een vrijwilligersorganisatie moet dan ook oog hebben voor de gezondheid en het welzijn van de voor de vereniging zo belangrijke vrijwilligers.

Gevolgen van niet naleven

De arbeidsinspectie kan controleren of een vereniging een RI&E heeft uitgevoerd en daarnaast een bijbehorend plan van aanpak heeft opgesteld. Verenigingen die niet aan deze verplichting voldaan hebben lopen het risico een boete opgelegd te krijgen. Maar het voorkomen van de boete moet niet de beweegreden voor een sportvereniging zijn. Een vereniging moet zich realiseren dat de gevolgen niet te overzien (kunnen) zijn indien zij aansprakelijk gesteld wordt en de vereniging de arbo-verplichtingen niet adequaat heeft nageleefd.

De partners van het Watersportverbond