Gedragscode voor watersporters

Uit een landelijke enquête onder watersporters blijkt dat 94% van de watersporters bereid is zich aan gedragscodes in natuurgebieden te houden. Het Watersportverbond pleit voor een duidelijke, vrijwillige gedragscode.

Nederlandse watersporters houden van de natuur

Uit het landelijke onderzoek van het Watersportverbond (onder ruim 2.300 schippers) blijkt dat maar liefst 94% van de watersporters bereid is zich aan gedragscodes te houden in natuurgebieden. Die uitkomst is belangrijk in de discussie over de toekomst van het Nederlandse water. Steeds vaker worden gebieden beperkt toegankelijk of volledig gesloten om natuur te beschermen. Uit het onderzoek blijkt dat watersporters bereid zijn hun gedrag aan te passen als duidelijk is wat er van hen wordt verwacht en waarom bepaalde regels nodig zijn. 

Geen verplichtingen, maar verantwoordelijkheid

Watersporters vragen om heldere communicatie over gedragscodes, duidelijke uitleg over wáárom bepaalde regels nodig zijn en eenduidigheid. Hoewel sommige watersporters in de enquête ingrijpende maatregelen noemen — zoals meer handhaving, toezicht of zelfs een verplicht vaarbewijs — laat het onderzoek vooral zien dat het zover niet hoeft te komen. Er is namelijk een grote bereidheid om zélf verantwoordelijkheid te nemen en het goede voorbeeld te geven op het water. 

Het Watersportverbond is bezig met de ontwikkeling van een heldere gedragscode voor het hele land, gebaseerd op goed zeemanschap, respect voor natuur en sociaal vaargedrag. De komende periode wordt de inhoud van deze uniforme code intensief afgestemd met verschillende watersportorganisaties, natuurbeheerders en watersporters zelf. 

Uit een inventarisatie van het huidige regelgevende landschap blijkt dat er op de Nederlandse wateren inmiddels meer dan vijftig verschillende gedragscodes, toegangsbeperkingsbesluiten, lokale verordeningen en erecodes actief zijn. Het Watersportverbond pleit daarom voor het opruimen van deze lappendeken en het neerzetten van één duidelijke lijn.

Vaarregels en tips voor pleziervaart (RWS) https://www.rijkswaterstaat.nl/water/scheepvaart/pleziervaart/vaarregels-en-tips-voor-pleziervaart 13
Veilig snelvaren in Nederland (RWS) https://www.rijkswaterstaat.nl/water/scheepvaart/pleziervaart/snelvaren 14
Spelregels Brielse Meer (waterschapvoorbeeld) https://www.wshd.nl/brielsemeer/spelregels 56
Kadernota Recreatie & Toerisme (waterscooters niet toegestaan op Dinkel/Vecht) https://www.vechtstromen.nl/document.php?m=1&fileid=142863&f=1&attachment=0&c=143667 60
Convenant Vaarrecreatie Waddenzee https://www.waddenzee.nl/publish/pages/8621/convenant_vaarrecreatie_waddenzee.pdf 24
HISWA Algemene Voorwaarden Vaarscholen (kennisbank) https://www.hiswarecron.nl/kennisbank/5940/hiswa-algemene-voorwaarden-vaarscholen 53
Havenreglement Jachthaven Lands End (voorbeeld) https://www.jachthavenlandsend.nl/havenreglement 55
Waddencode (verhuurpraktijkvoorbeeld) https://www.waddeninzicht.com/wadinfo/waddencode/ 27
Haven- en Werfreglement (HISWA) https://www.jachthavenreitdiep.nl/wp-content/uploads/2023/10/230327-HISWA-Haven-en-werfreglement-NL-versie-2023.pdf 51
Regels snelvaren en waterskiën (provincievoorbeeld) https://www.fryslan.frl/snelvaren-en-waterskien 57
Verordening recreatiezone Afgedamde Maas (voorbeeld) https://lokaleregelgeving.overheid.nl/CVDR324685/1 58
Natura 2000 beheerplan Waddenzee samenvatting (met gedragsregels) https://www.rwsnatura2000.nl/gebieden/waddenzee/wz_documenten/handlerdownloadfiles.ashx?idnv=1618731 26
Toegangsbeperkingsbesluit Veerse Meer (TBB) https://rwsnatura2000.nl/gebieden/project%2Bveerse%2Bmeer/documenten-veerse-meer/documenten-veersemeer-verb/handlerdownloadfiles.ashx?forcedownload=true&idnv=859267 45
Toegangsbeperkingsbesluit Grevelingen (TBB) https://rwsnatura2000.nl/gebieden/project%2Bgrevelingen/documenten-grevelingen-/documenten%2B-%2Bgrevelingen/HandlerDownloadFiles.ashx?idnv=859263 41
Toegangsbeperkingen Biesbosch (voorbeeld) https://zoek.officielebekendmakingen.nl/stcrt-2014-37691.html 59
Kitesurfen Noordzeestrand gemeente Sluis (voorbeeld lokale beleidsregel) https://lokaleregelgeving.overheid.nl/CVDR321588/1 32
Rijnvaartpolitiereglement 1995 (RPR) https://wetten.overheid.nl/BWBR0006923/ 7
Regeling snelle motorboten Rijkswateren 1995 https://wetten.overheid.nl/BWBR0007331 8
Scheepvaartreglement Westerschelde 1990 (SRW) https://wetten.overheid.nl/BWBR0005393 9
Scheepvaartreglement Eemsmonding (SRE) https://wetten.overheid.nl/BWBR0004552 10
Scheepvaartreglement Kanaal Gent–Terneuzen https://wetten.overheid.nl/BWBR0005315 11
Internationale aanvaringsregels (COLREG/BVA) via NL toepassingsbesluit https://wetten.overheid.nl/BWBR0004644 12
Binnenvaartpolitiereglement (BPR) https://wetten.overheid.nl/BWBR0003628/ 6
Vaarbewijsplicht (CBR) https://www.cbr.nl/nl/recreatievaart-ppl-rzam/nl-1/vaarbewijsplicht 15
De Natura 2000-spelregels: Genieten van het Veerse Meer (folder) https://rwsnatura2000.nl/gebieden/project%2Bveerse%2Bmeer/documenten-veerse-meer/documenten-veersemeer-verb/handlerdownloadfiles.ashx?forcedownload=true&idnv=2996644 44
Spelregels Oosterschelde (folder) https://rwsnatura2000.nl/gebieden/project%2Boosterschelde/documenten-oosterschelde/documenten%2B-%2Boosterschelde/handlerdownloadfiles.ashx?idnv=3045065 50
Nieuwe folder/spelregels Grevelingen (2p) https://www.rwsnatura2000.nl/PageByID.aspx?contentPageID=1747714&sectionID=141942 40
Gedragsregels Klaverbank (RWS Natura 2000) https://www.rwsnatura2000.nl/gebieden/klaverbank_/gedragsregels-klaverbank 35
Gedragsregels Doggersbank (RWS Natura 2000) https://www.rwsnatura2000.nl/gebieden/doggersbank_/gedragsregels%2B-%2Bdoggersbank/default.aspx 36
Gedragsregels Friese Front (RWS Natura 2000) https://www.rwsnatura2000.nl/gebieden/friese%2Bfront_/ff_gedragsregels/default.aspx 37
Gedragsregels Vlakte van de Raan (RWS Natura 2000) https://rwsnatura2000.nl/gebieden/project%2Bvlakte%2Bvan%2Bde%2Braan/gedragsregels-vlaktevanderaan/default.aspx 38
Gedragsregels Veerse Meer (web) https://rwsnatura2000.nl/gebieden/project%2Bveerse%2Bmeer/gedragsregels/default.aspx 43
Gedragsregels Haringvliet (RWS Natura 2000) https://rwsnatura2000.nl/gebieden/project%2Bharingvliet/gedragsregels-haringvliet/default.aspx 48
Gedragsregels Voordelta (RWS Natura 2000) https://www.rwsnatura2000.nl/gebieden/project%2Bvoordelta/vd-gedragsregels/default.aspx 39
Spelregels Hollands Diep (nieuws + verwijzing naar folder/kaart) https://rwsnatura2000.nl/nieuws/1688350.aspx 46
Gedragsregels Noordzeekustzone (RWS Natura 2000) https://rwsnatura2000.nl/gebieden/noordzeekustzone_/gedragsregels%2B-%2Bnoordzeekustzone/default.aspx 3
Gedragsregels IJsselmeergebied (Natura 2000 RWS) https://www.rwsnatura2000.nl/gebieden/ijsselmeergebied/gedragsregels-ijsselmeer/default.aspx 22
TBB-kaart Hollands Diep (zonering) https://rwsnatura2000.nl/handlerdownloadfiles.ashx?idnv=673153 47
TBB-kaart Grevelingen (zonering) https://rwsnatura2000.nl/gebieden/project%2Bgrevelingen/documenten-grevelingen-/documenten%2B-%2Bgrevelingen/HandlerDownloadFiles.ashx?idnv=673151 42
Actieplan Vaarrecreatie Waddenzee 2014–2018 https://rijkewaddenzee.nl/wp-content/uploads/2017/02/ActieplanvaarrecreatieWaddenzee2014-2018.pdf 25
Gedragscode NOB (landingspagina) https://www.nob.nl/over-nob/organisatie/gedragscode-nob/ 29
Gedragscode Recreatie IJsselmeergebied (toelichting) https://www.watersportverbond.nl/nieuws/gedragscode-recreatie-ijsselmeergebied 21
Varen Doe Je Samen: snelvaarders https://www.varendoejesamen.nl/hoe-vaar-jij/snelvaarders 18
Kustwacht FAQ: regels varen door Friese Front/Klaverbank/Doggersbank https://kustwacht.nl/veelgestelde-vragen/wat-zijn-de-regels-voor-het-varen-door-de-natura-2000-gebieden-friese-front-klaverbank-en-doggersbank/ 34
Haven- en Werfreglement (kennisbankpagina) https://www.hiswarecron.nl/kennisbank/5936/hiswa-algemene-voorwaarden-haven-en-werfreglement 52
Handige folder Westerschelde (spelregels) https://rwsnatura2000.nl/gebieden/project%2Bwesterschelde/nieuws%2B-%2Bwesterschelde/1394045.aspx 49
Wetten en regels binnenvaart (ILT-overzicht) https://www.ilent.nl/onderwerpen/scheepvaart-algemeen/toezicht-binnenwateren/wetten-en-regels-binnenwateren 16
Varen in Natura 2000-gebieden Friese Front, Klaverbank en Doggersbank (brochure) https://www.rwsnatura2000.nl/PageByID.aspx?contentPageID=2986853&sectionID=142353 33
Model Havenreglement (Watersportverbond) https://www.watersportverbond.nl/wp-content/uploads/2021/03/Model-havenreglement-2021.pdf 54
Erecode Wadvaarders (“Wad, ik heb je lief”) https://www.wadvaarders.nl/wp-content/uploads/2020/11/erecode-wadvaarders.pdf 23
Gedragscode Recreatie IJsselmeergebied (document) https://www.watersportverbond.nl/wp-content/uploads/2020/07/gedragscode-ijsselmeergebied.pdf 20
Gedragscode sportvissers en duikers (NOB/Sportvisserij) https://www.nob.nl/globalassets/nob-bestanden/ledenzaken/gedragscode-sportvissers-en-duikers.pdf 28
Varen Doe Je Samen: de 5 belangrijkste vaarregels https://www.varendoejesamen.nl/kennis/de5vaarregels 17
NKV Spotkaart (regels per kitespot) https://kitesurfvereniging.nl/spotkaart/ 30
Voorrangsregels voor kiters (NKV) https://kitesurfvereniging.nl/veiligheid/eigen-vaardigheid/voorrangsregels-voor-kiters/ 31
Varen Doe Je Samen: 10 tips om veilig te suppen https://www.varendoejesamen.nl/kennis/10suptips 19

Watersporters kiezen voor goed gedrag

Goed gedrag begint bij kennis van de regels en bij het nemen van verantwoordelijkheid voor de ruimte die je op het water gebruikt.

  • 94% is bereid zich aan geldige gedragscodes te houden
  • 76% maakt regelmatig mee dat andere watersporters zich niet aan de vaarregels houden
  • 90% geeft aan zelf de meeste vaarregels te kennen
  • 26% vindt dat hun medewatersporters de vaarregels goed kennen

De partners van het Watersportverbond

}