Van Alkmaar de victorie!

Bij omzwervingen in Noord-Holland kom je eigenlijk altijd langs Alkmaar. Als je er alleen voorbijvaart mis je een heel aantrekkelijke stad. We kennen die natuurlijk allemaal van de kaasmarkt. Maar wat veel leuker is: het centrum is eeuwenoud, staat bol van de historie en Alkmaar heeft een prachtige, bevaarbare binnenstad.

Karakteristieken

• type vaartocht: oude stadsgrachten en singels
• je komt varend langs de meeste bezienswaardigheden
• vaste bruggen beperken je doorvaarthoogte tot ongeveer 1m
• opletten bij een diepgang vanaf 1m40
• aanleggen in één van de aangewezen locaties

Aan de ‘toertochten per motorboot’ van deze website voegen we elke maand een toertocht toe die met regelmaat is ontleend aan het boek ‘Hollands water’. Wellicht doen wij je er een plezier mee op dit boek (300 pagina’s puur vaarplezier) te wijzen als een geslaagd cadeau. Binnenkort start de voorbereiding van de 2e druk die gewoon bij de boekhandel verkrijgbaar zal zijn (tegen een aanzienlijk hogere prijs).

Je kunt de eerste druk nog hier bestellen. 

© Pim van der Marel 2024

Noordhollandsch Kanaal

We komen via de Zaan, het Uitgeestermeer en het Noordhollandsch Kanaal. Van het laatste deel van deze aanvaarroute zijn we het minst onder de indruk: recht, saai en nogal wat industrie op beide oevers. Het kanaal uit het begin van de 19e eeuw was oorspronkelijk de vaarweg van Den Helder naar Amsterdam.  Maar toen eenmaal het Noordzeekanaal was gegraven, verloor het een belangrijk deel van haar functie. Gelukkig zijn we al snel in Alkmaar. 

Ring

Als je de stad binnen vaart kom je eerst op een tweesprong bij de Jachtwerf Nicolaas Witsen. Min of meer rechtdoor vaar je het Kraspolder Kanaal op. Het Noordhollandsch Kanaal buigt af naar bakboord en voert dwars door de stad. Met deze loop van het kanaal beoogde het stadsbestuur de handel te bevorderen. Ironisch is dat het precies andersom heeft uitgewerkt: de gemakkelijke doorvaart zorgde ervoor dat schippers en reizigers juist niet in de stad halt hielden. Het kanaal fungeert nog altijd als het bovenste stuk van de stadsring (voor boten, wel te verstaan). De rest van die ring wordt gevormd door singels. Watergangen rond een binnenstad die een overblijfsel zijn van vroegere verdedigingsgrachten heten singels. In Alkmaar zijn ze nog intact en prima bevaarbaar.

Ligplaatsen

Je vaart op het Noordhollandsch Kanaal in de stad vanzelf tegen de historische accijnstoren aan, tegenwoordig het lokale havenkantoor. In de 17e eeuw moesten hier de ingevoerde goederen worden aangegeven zodat het stadsbestuur accijnzen kon heffen. Het gebouwtje is niet alleen opvallend maar vooral ook een oogstrelende blikvanger. De Bierkade ernaast is de meldsteiger. Na overleg met de havendienst krijg je een ligplaats toegewezen. De stad kent daarvoor drie locaties. Naast de beschikbare ruimte bepaalt ook je diepgang welke ligplaats je kunt nemen. Het leukste is een ligplaats in de centrumgracht die luistert naar de naam Luttik Oudorp. De diepgang is daar maximaal 1m40. Verder is ook de omgeving van de accijnstoren aantrekkelijk. Met een diepgang tot 1m60 kun je in de Turfhaven liggen. Wat erg leuk is: vanaf alle ligplaatslocaties ligt de aantrekkelijke binnenstad gemakkelijk op loopafstand.

Historie

In het jaar 1573 zitten we al een paar jaar in de Tachtigjarige Oorlog. Alkmaar is als stad inmiddels belangrijk genoeg om te worden belegerd door Spaanse troepen. De stedelingen blijken lieden van stavast. Ze houden zich de Spanjaarden met kokende teer en brandende takkenbossen van het lijf. Bij de verdedigers onderscheidt zich onder meer de heldhaftige Trijn Rembrands die er de bijnaam 'Kenau van Alkmaar' mee verwerft. Als Willem van Oranje de dijken rond Alkmaar laat doorsteken, smoort de Spaanse aanval in de modder en kiezen de aanvallers het hazenpad. Nog altijd vormt deze heuglijke gebeurtenis een gewild excuus voor de feestelijke viering van Alkmaars Ontzet op 8 oktober. Het bekende gezegde uit het kopje van deze bijdrage staat ervoor dat de mislukte aanval van de Spanjaarden het feitelijke keerpunt in de Tachtigjarige Oorlog betekent. 

Singels

Het oude stadscentrum wordt met de klok mee omgeven door achtereenvolgens de Baansingel, Nieuwlandersingel, Kennemersingel en de Geestersingel. Singels hebben meestal glooiende oevers en dat is ook hier het geval. We varen eerst even in zuidelijke richting naar de Molen van Piet. Het laatste is een achternaam, geen voornaam. De stadsmolen is fotogeniek en heeft een eigen website. Na de foto keren we om en varen terug in de richting van het stadskantoor. We genieten van de omgeving. Je vaart op singels altijd rondom een oude binnenstad en dat heeft natuurlijk een geheel eigen charme.  We passeren de Bergerbrug, een vijfdelige boogbrug. Even later komen we via het Texelse Hek bij het stadskantoor op het Afgesneden Kanaalvak. Hier vinden we ook de ligplaatsen aan de noordkant van de stad.