Rond Kerst laten we elkaar graag zien hoe het ook kan.
Dezelfde beelden keren elk jaar terug: een open deur, een extra bord op tafel, een ontmoeting die uitloopt op gastvrijheid.
Het zijn zorgvuldig gemaakte verhalen. Ze tonen een samenleving waarin mensen elkaar zien, herkennen en opnemen, zonder uitleg of voorwaarden. Dat deze beelden zo aanslaan, zegt minder over reclame dan over het verlangen dat erin wordt aangesproken. Blijkbaar missen we plekken waar je elkaar tegenkomt zonder afspraak. Waar meedoen vanzelfsprekend is.
Zee en oceaan blijven mensen uitnodigen om hun grenzen te verkennen
Dat gemis heeft weinig te maken met onwil of verharding. Het hangt samen met hoe we onze samenleving hebben ingericht. Met wat aandacht krijgt, wat wordt georganiseerd en wat ongemerkt verdwijnt.
Die gedachte kreeg voor mij extra gewicht tijdens een kerstavondbijeenkomst in DeWeerelt van Sport, het gebouw waar wij met meerdere sportbonden zijn gehuisvest. Cabaretier Peter Heerschop maakte daar een grap over het noodpakket van de overheid. Als we echt voorbereid willen zijn op lastige tijden, zei hij, dan horen daar eigenlijk standaard een zeilboot en een kajak in.
De grap werkte omdat er iets onder lag. Volgens Heerschop is er in Nederland nog maar één plek waar we elkaar vanzelf tegenkomen. Daar waar je naast iemand staat zonder dat je dat hebt gepland. Langs de lijn. Op en rond het water.
Het is een observatie die raakt. Hoe zorgvuldig we ons land ook organiseren, ontmoeting laat zich maar beperkt plannen. Ze ontstaat vooral daar waar mensen elkaar blijven tegenkomen, zonder afspraak en zonder dat iemand het heeft voorgeschreven. Sport is zo’n plek. Mensen komen er om te spelen of te kijken en ontmoeten elkaar daar vanzelf. Niet als bijkomstigheid, maar als onderdeel van hoe sport al generaties lang functioneert.
In de watersport speelt ook het water zelf een rol. Zee en oceaan blijven mensen uitnodigen om hun grenzen te verkennen. Dat zie je terug in ambities die telkens opnieuw ontstaan, zoals bij vrouwen die zich voorbereiden op een tocht rond de wereld. Het verlangen om dat aan te gaan verdwijnt niet.
Dat werd dit jaar zichtbaar tijdens SAIL in Amsterdam. In een paar dagen tijd maakten duizenden kinderen kennis met watersport, tegen het decor van historische schepen en verhalen van vroeger. Het werkte omdat het iets losmaakte: nieuwsgierigheid, verbeelding, het besef dat je ergens onderdeel van kunt zijn.
Wat daarbij vaak over het hoofd wordt gezien, is dat sport draait op organisatie. Op verenigingen die week in, week uit functioneren dankzij mensen die naast werk en gezin verantwoordelijkheid nemen. Ze vergaderen, besluiten, lossen conflicten op en houden de boel draaiend, ook als de aandacht alweer verder is.
Als ik niet elke maand mijn hypotheek hoefde te verdienen, werd ik voorzitter van een sportclub. Niet uit nostalgie, maar uit bewondering. Voor mensen die samen bepalen hoe het verder gaat en bereid zijn dat ook waar te maken. Dat is democratie in haar meest tastbare vorm.
Op 24 januari krijgt dat een gezicht tijdens de Dag van de Watersport. Verenigingen komen bijeen om besluiten te nemen over koers, geld en toekomst. Die dag nemen we ook afscheid van drie iconen: Marit Bouwmeester, Annette Duetz en Annelous Lammerts. Sporters die meer achterlaten dan medailles. Ze laten zien wat mogelijk is en maken die lat zichtbaar voor kinderen die ook op het podium willen staan.
Afscheid nemen past bij deze tijd van het jaar. Ook van verhalen die hielpen begrijpen waar sport vandaan komt. Andere Tijden Sport bracht de momenten in beeld die we anders vergeten: de hard bevochten overwinning, de onverwachte comeback, de recordpoging die nét mislukte. Momenten die de sport hebben gemaakt zoals ze is. Het was een programma dat liet zien wat sporters doormaakten en wat supporters bijbleef: dichtbij, menselijk, ontdaan van ruis.
Dat is precies wat hier op het spel staat: ruimte voor wat zich níet laat vangen in cijfers, schema’s of formats, maar mensen wél bij elkaar brengt. Sport gaat niet vanzelf.
Verenigingen bestaan bij de gratie van mensen die tijd maken, verantwoordelijkheid nemen en blijven opdagen; vaak naast een volle agenda. Dat wordt steeds minder vanzelfsprekend.
Het jaar loopt ten einde. Aan de formatietafel wordt nu besloten wat dit land belangrijk vindt. De vraag is of sport daar opnieuw wordt gezien als iets wat erbij hoort, of als een fundament onder hoe we samenleven en vooruitkomen en dus ook als iets dat veel meer steun en bescherming verdient.
Arno van Gerven is directeur van het Watersportverbond. Hij schrijft twee keer per maand een column over de onderwerpen die in de watersport leven. Van Gerven probeert daarmee een breed lezerspubliek – van leden tot politiek – met een knipoog te laten kijken naar kansen en ontwikkelingen in recreatie en sport. Daarbij maakt hij gebruik van alle stijlmiddelen die een schrijver van een opiniestukje ten dienste staan. Wilt u reageren, e-mail naar arno.van.gerven@watersportverbond.nl.
