Rond Kerst laten we elkaar graag zien hoe het ook kan.
Dezelfde beelden keren elk jaar terug: een open deur, een extra bord op tafel, een ontmoeting die uitloopt op gastvrijheid.
Den Haag. Paar dagen geleden. Rijnstraat. Vijfde verdieping. Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat (I&W).
Samen met de directeuren van Waterrecreatie Nederland en HISWA-Recron zaten we tegenover beleidsmakers, specialisten en de ambtelijke top van het departement. Ook de deskundigen van Rijkswaterstaat waren aangeschoven voor ons jaarlijkse strategische overleg over de recreatievaart.
Daarom is het op het water soms ingewikkelder dan op de weg
Recreatievaart is zeker niet het enige dossier op dit ministerie. De agenda is vol en de opgave breed. Bruggen, sluizen, vaar- en snelwegen kampen met veel achterstallig onderhoud. De noodtoestand wordt nog net niet uitgeroepen, maar het piept en kraakt aan alle kanten. Tijdens het overleg werd duidelijk dat er eigenlijk meer geld nodig is om de infrastructurele uitdagingen goed aan te pakken.
Binnen die werkelijkheid krijgt zo’n overleg betekenis. Niet als plek voor grote beslissingen of doorbraken - de wereldvrede hangt er niet vanaf - maar als moment om ons te oriënteren op de agenda van dit jaar en het komende regeerakkoord. Het is ook het moment waarop wij punten op de agenda ter discussie stellen. Dat gebeurt in een open en constructieve sfeer.
Een terugkerend onderwerp zijn de stremmingen die worden veroorzaakt door alle onderhoudswerkzaamheden. Ook het komende vaarseizoen krijgen we daarmee te maken. Mopperen helpt niet. Dit is de werkelijkheid waar we mee te maken hebben. Tegelijk kan er wel degelijk iets verbeteren: de manier waarop onderhoud wordt gepland en gecommuniceerd.
Neem het asfalt als voorbeeld. Automobilisten worden goed voorbereid op werkzaamheden en omleidingen. Campagnes als Van A naar Beter spelen daarin een belangrijke rol.
Waarom lukt dat op het water niet?
Daar kunnen stremmingen samenvallen als de overtreffende trap van de Wet van Murphy. Hoofd- en alternatieve routes zijn tegelijk dicht, terwijl wijzigingen soms laat bekend worden gemaakt. Uitwijken had dagen eerder gemoeten. Daar dobber je dan.
Is er geen manier om dat anders te organiseren? Zoals op het asfalt. Eén centrale plek waar informatie samenkomt en vervolgens wordt vertaald naar heldere voorlichting: waar zitten de knelpunten en hoe kun je die het beste omzeilen?
Daarom heb ik namens het Watersportverbond aangeboden om daarbij te helpen. Met financiële ondersteuning kunnen wij een rol spelen in de centrale regie en de communicatie. Onder watersporters hebben we een groot bereik en de pagina Stremmingen is niet voor niets een van de meest bezochte onderdelen van onze website.
Aan tafel werd erkend dat communicatie en regie nog te weinig gewicht krijgen en dat daar echt stappen in nodig zijn. Wordt vervolgd.
Waar zo’n vraag rond centrale regie ook speelt, is duurzaamheid. Gemeenten en provincies willen daar terecht iets mee. Impact maken. Tegelijk schuilt er een risico in die bewijsdrang, waardoor maatregelen soms een tegengesteld effect hebben. Neem het voorstel van Sharon Dijksma, burgemeester van Utrecht, om zo snel mogelijk alleen nog elektrisch aangedreven boten toe te laten op de Vecht. Een begrijpelijke ambitie. Maar wat zou er dan gebeurd zijn? Iedereen vaart vrolijk door via het Amsterdam-Rijnkanaal.
Missie mislukt.
Het is illustratief voor een breder probleem. Zonder landelijke kaders ontstaat een lappendeken van lokale regels, vignetten en uitzonderingen. Dat zie je nu al gebeuren. Gemeenten die denken: kip, ik heb je, en watersporters verplichten een vignet te kopen. Stel je dat eens voor op de weg: van Breda naar Zwolle met zes tolkaartjes op je autoruit. Onvoorstelbaar.
Pak het bijvoorbeeld aan zoals bij milieuzones voor auto’s. Daar stelt de landelijke overheid kaders. Dat scheelt een hoop gedoe en is eerlijker. Want op dit moment ontbreken simpelweg het geld en de mogelijkheden om de energietransitie in de watersport tegen fatsoenlijke prijzen te versnellen. Kondig je nu een zero-emissiebeleid af, dan ontstaat vooral paniek en verdwijnt het draagvlak voor de verduurzaming.
Tijdens het overleg kwam ook registratie ter sprake: een vorm van kentekenplicht voor boten. Een fascinerend dossier, dat bij twee ministeries ligt. Die zijn er voorlopig nog niet uit. Mijn inschatting: de komende vijf jaar verandert er weinig. Tenzij er een wonder gebeurt.
Ook waterplanten stonden op de agenda. Dat is steevast het moment waarop er aan de overkant van de tafel even wordt gezucht. Toch zit er beweging in. Ik heb vooral aangedrongen op een geactualiseerde maairichtlijn: meer ruimte om te maaien wanneer dat nodig is. Dat zou het varen op veel plekken meteen een stuk makkelijker maken. Het wachten is nu op tempo.
Tot slot was er goed nieuws over veiligheid. Het aantal aanvaringen op het water neemt af, ondanks toenemende drukte. Tegelijk blijven er zorgen over eenzijdige ongelukken, vooral bij snel varende recreatievaart. Voorlichting en instructie blijven nodig, net als aandacht voor groepen die minder zichtbaar zijn, zoals dobberende en peddelende watersporters.
Het zijn geen dossiers waar je snel mee klaar bent. Maar ze blijven terugkomen. Aan tafel, op het water en uiteindelijk ook in beleid. Soms met een zucht, soms met een kleine stap vooruit. En voor wie vaart, maakt dat verschil.
Arno van Gerven is directeur van het Watersportverbond. Hij schrijft twee keer per maand een column over de onderwerpen die in de watersport leven. Van Gerven probeert daarmee een breed lezerspubliek – van leden tot politiek – met een knipoog te laten kijken naar kansen en ontwikkelingen in recreatie en sport. Daarbij maakt hij gebruik van alle stijlmiddelen die een schrijver van een opiniestukje ten dienste staan. Wilt u reageren, e-mail naar arno.van.gerven@watersportverbond.nl.
