WSV Battenoord wist even niet meer hoe ze het had. Om de vaargeul naar het schattige haventje aan de Grevelingen open te houden, was de watersportvereniging al telkens flinke sommen kwijt. Maar na een verzakking van één van de walkanten eind 2023 waren de financiële mogelijkheden van de kleine club echt uitgeput. Dankzij een flinke dosis zelfwerkzaamheid én een knap staaltje omdenken ziet de toekomst er echter weer rooskleurig uit. En kan WSV Battenoord in 2026, mede dankzij een succesvolle subsidieaanvraag, zelfs beginnen met een flinke opwaardering van de historische haven.
De aanleg van een natuurlijke wiependam, een historisch (weeg)huisje mét toilet en picknickplekken, een zwemsteiger en een speciale aanlegsteiger voor varend erfgoed is zowaar aanstaande. De vereniging heeft er na de tegenslagen de schouders onder gezet. En mede dankzij subsidies uit Brussel is de upgrade mogelijk geworden. Spier- én denkkracht werden verenigd.
Meer waard dan je denkt
“Het loont voor andere verenigingen zeker om de mogelijkheden te onderzoeken. Je bent als watersportvereniging meer waard dan je denkt”, zegt Frank/Janine Boerboom, die de vereniging hielp bij het aanvragen van een bijdrage uit het LEADER-fonds. Dat Europese subsidieprogramma voor plattelandsontwikkeling is telkens beschikbaar voor een ander deel van Nederland en zou voor meer watersportverenigingen een uitkomst kunnen zijn.
Battenoord is geen grote vereniging. Het is zelfs de één na kleinste in de Regio Deltawateren, en van de liggelden wordt de vereniging uit het Zuid-Hollandse gehucht Battenoord bepaald niet rijk. In de haven, centraal gelegen op het eiland Overflakkee, kunnen amper 50 boten liggen. Bovendien stapelden de kosten zich jarenlang op. Want het uitbaggeren van de geul naar de haven, een voorwaarde om bereikbaar te blijven, was vanwege de verregaande verzanding steeds frequenter nodig en – door aanpassing van de milieuregels – ook steeds duurder.
Toen de walkant, na slecht weer in het najaar van 2023, verzakte, klopte de vereniging aan bij de huurbaas, het Waterschap. Die kon slechts ten dele helpen. Maar ook de gemeente Goeree-Overflakkee schoot na lange beraadslaging te hulp bij reparatie van de walkant, mede omdat de haven van Battenoord door recreërende fietsers (en flamingo-kijkers) ook als rustplaats werd gebruikt. Maar daarmee waren de steigers – die deels in ongerede waren geraakt door de verzakking - nog altijd niet gerepareerd en zou het probleem met de vaargeul ook telkens terugkeren.
Het verhaal omdraaien
Nadat met hulp van de gemeente en het Waterschap én veel vrijwilligers de meest noodzakelijke reparaties waren uitgevoerd, besefte de WSV Battenoord dat het tijd was om verder vooruit te kijken. De boel telkens weer oplappen en aanmodderen; het biedt bepaald geen toekomstperspectief. Een subsidieaanvraag moest echter zorgvuldig worden voorbereid. De in Ooltgensplaat woonachtige Boerboom, thuis in de materie, liet de vereniging inzien dat het geen zin heeft bij instanties te leuren om geld als je daar geen goed verhaal bij hebt. “Als je zegt dat je, omwille van het vaargenot van je leden, je haven wilt renoveren, maar er geen geld voor hebt, is dat geen goede reden. Je moet het verhaal omdraaien. En laten zien wie nog meer kan profiteren van zo’n duurzame opknapbeurt.”
Boerboom: “De voormalige landbouwhaven heeft een historische betekenis en het is van belang dat die weer veilig, toegankelijk én aantrekkelijk wordt. Boeren hebben er decennialang gebruik van gemaakt en de plek werd tijdens de aanleg van de Deltawerken ook veel benut. De historische waarde ervan mag niet verloren gaan. Bovendien was de plek voorheen populair bij zwemmers, heel veel kinderen uit de gemeente Goeree-Overflakkee hebben er leren zwemmen. Een nieuwe zwemsteiger kan de haven weer een bruisend karakter geven.”
Spil in en om de haven
WSV Battenoord zal de spil zijn in en om de haven. “We hebben Brussel ervan kunnen overtuigen dat WSV Battenoord, mede dankzij de inzet van een groot aantal vrijwilligers, de haven in bedrijf houdt, en niet alleen voor de zeilers, maar ook voor de plaatselijke bewoners en toeristen, die hier bijvoorbeeld langsvaren of langsfietsen. Die subsidie is dus niet alleen goed voor de pleziervaart, maar voor heel veel meer geledingen van de maatschappij.”
De aanleg van een natuurvriendelijke wiependam is binnen de plannen van essentieel belang. De innovatieve, flexibele dam van natuurlijke materialen gaat verzanding tegen en verbetert de waterkwaliteit. Het aantal noodzakelijke baggerbeurten zal drastisch dalen, een belangrijke voorwaarde voor een gezonde toekomst van WSV Battenoord. Omdat zich achter de wiependam nieuwe natuur (slikken, schorren en kwelders) zal gaan vormen, wordt bovendien – tot vreugde van Staatsbosbeheer dat ook werd aangelijnd en nu partner van de ontwikkelingsplannen is - de biodiversiteit ter plekke vergroot.
Leefbaarheid verbeterd
Dankzij de impuls voor de haven wordt de leefbaarheid op de Zuid-Hollandse Eilanden al met al verbeterd. Niet alleen op het water, maar ook in de dorpen. En onder meer dankzij een speciale aanlegsteiger voor tjalken, klippers en aken is ook het behoud van cultureel erfgoed verzekerd.
Tijdens de herstelwerkzaamheden in en om de haven, en in het langdurige proces van de subsidieaanvraag was er geregeld contact tussen de vereniging en het Watersportverbond. Er staat in situaties als deze altijd een expertteam klaar om verenigingen van raad te voorzien. Geregeld worden verenigingen in en buiten de eigen regio met elkaar verbonden, waardoor kennis en ervaring kunnen worden uitgewisseld. De kennisbank van het Watersportverbond geeft mogelijk al op veel vragen antwoord:
