Regioteam Noordzee

De regio Noordzee bestaat uit de volgende vaargebieden: Langs de kust vanaf de waddeneilanden tot aan de Voordelta en het diepe(re) water van de Noordzee.

De ruimtelijke druk op de Noordzee is groot. Naast intensief scheepvaartverkeer, olie- en gaswinning, visserij, zandwinning, en Natura 2000 gebieden, wordt er een grote ruimtelijke beslaglegging voorzien met windturbine parken en zee-boerderijen in de windparken. Regioteam Noordzee beoogt proactief te participeren bij beleidsontwikkeling van de overheid op lokaal, provinciaal en nationaal niveau.

5-puntenplan voor 2026:

Windparken op zee en scheepvaarveiligheid
Opleiding en certificering
Natura 2000 herziening
Nationale Veiligheid op de Noordzee
Communicatie en informatievoorziening

Toelichting:

1. Windparken op zee en scheepvaartveiligheid

We zetten ons in voor vrij gebruik van de beschikbare ruimte voor recreatievaart, en streven naar het openstellen van de Nederlandse windparken voor vrije doorvaart waar mogelijk, ook met het oog op scheepvaartveiligheid. Dit vraagt een belangrijke wijziging van het huidige overheidsbeleid.

Naar aanleiding van een formeel verzoek van het Watersportverbond in 2025 zal het ministerie van I&W in 2026 de mogelijkheden voor vrije doorvaart onderzoeken. Het regioteam Noordzee zal dit onderzoek nauwlettend volgen en ondersteunen. Ons streven is om vrije doorvaart (onder voorwaarden) weer mogelijk te maken in het Programma Noordzee 2028.

We houden een scherpe blik op de vele ontwikkelingen op de Noordzee, en dragen bij aan studies en maatregelen rond scheepvaartveiligheid. We bereiken dit door deelname aan de werkgroepen van het Noordzeeoverleg (NZO) waaronder ´Medegebruik en Gebiedspaspoorten´ en ´Energie en Infrastructuur´, deelname aan de Scheepvaart Adviesgroep Nederland en de Noordzee ‘Community of Practice’ en goede relaties met de betrokken beleidsmakers, overheidsdiensten en andere belanghebbenden.

2. Opleiding en certificering

Het regioteam Noordzee vindt het gewenst dat Nederlandse jachtschippers zich kunnen voorbereiden en bekwamen voor het veilig varen in kustwateren en op zee, en hun bekwaamheid in het buitenland aan kunnen tonen met een algemeen erkend International Certificate of Competence (ICC Coastal, verder ICC genoemd).

In Europa (UN Economic Commission for Europe, UN-ECE resolutie 40) zijn afspraken gemaakt over de eisen voor een ICC en is ook afgesproken dat landen een ICC afgegeven in een ander land accepteren.

In Nederland geeft het CBR bij het behalen van het examen Klein Vaarbewijs 2 (VB2) automatisch een ICC af. Echter, de inhoud en toetsing van de VB2 opleiding voldoen niet aan de Europese afspraken met name door het ontbreken van Bepalingen ter Voorkoming van Aanvaringen (COLREGS) en een toets op praktische vaardigheden.

Wij streven ernaar om het ICC in lijn te brengen met de Europese afspraken. We zijn voorstander van het loskoppelen van het ICC van het VB2 en voor het ICC een aparte aanvullende opleiding en toetsing op te stellen. Hiermee wordt het ICC gericht op de beperkte doelgroep van recreanten die buiten de landsgrenzen varen. Het Watersportverbond is bereid mee te werken aan het opzetten van een opleidingstraject dat voldoet aan de Europese eisen.

Een andere en mogelijke interim oplossing is om de inhoud en toetsing van het VB2 aan te passen om het vaarbewijs beter te richten op varen op zee, met aandacht voor kustnavigatie. Dit zou aansluiten bij de recente onderzoeken van het Rijk naar mogelijke aanpassingen van de Nederlandse vaarbewijzen.

Wij zullen de ontwikkelingen rond het ICC en VB2 nauwlettend volgen, inbreng geven waar nodig en actief meewerken aan mogelijke aanpassingen van de opleidingstrajecten voor varen op zee.

3. Natura 2000 en gebiedsbeperkingen

De komende jaren worden de meeste beheerplannen voor de Natura 2000-gebieden op zee en de kustzones door de overheid herzien. De overheid heeft aangegeven dat dit in overleg zal gaan met betrokken stakeholders.

Door de eerder genoemde ontwikkelingen van windenergie op zee heeft de watersport al veel ruimte verloren, en voor het Watersportverbond is het belangrijk dat bij het opstellen van nieuwe beheerplannen de vaargebieden voor watersporters toegankelijke blijven, zodat veilige routes langs de Noordzeekust beschikbaar blijven, en dat geen onnodige gebiedsbeperkingen worden opgelegd.

Goede natuur is ook van belang voor watersporters en waar watersporters kunnen bijdragen aan herstel of bescherming van de natuur, zullen wij inbreng geven bij het opstellen van mogelijke maatregelen.

Vanuit het Regioteam wordt deelgenomen aan de relevante samenwerking/werkgroepen, zoals rond de Kaderrichtlijn Mariene Strategie en de NZO werkgroep ‘Gebieds- en Soortenbescherming’. Wanneer nodig zullen wij zienswijzen indienen om de belangen van de recreatievaart aan te geven.

4. Nationale veiligheid op de Noordzee

De veiligheid, integriteit en continuïteit van installaties en communicatie op de Noordzee is een groeiend punt van nationale zorg gezien de geopolitieke ontwikkelingen. Het regioteam wil hier in 2026 gericht aandacht aan geven. Doel is om een gedeeld begrip te krijgen met beleidsmakers over van de rol van recreatievaart in de nationale veiligheid op de Noordzee, en om te zorgen dat eventuele maatregelen gepast en proportioneel zijn. Het eerste contact is gelegd met het Programma Bescherming Noordzee Infrastructuur. We zien aan aantal aspecten:

Dialoog met de overheid om de (vermeende) risico’s rond recreatievaart te beoordelen en te beheersen. Dit is van belang om te voorkomen dat er ongerichte beperkingen opgelegd worden aan de recreatievaart.
Het regioteam kan helpen bij communicatie met zeegaande recreanten om bewustzijn rond nationale veiligheid te vergroten
Een mogelijk actieve rol voor recreatievaart (‘ogen en oren op zee’) om bij te dragen aan beeldvorming door verdachte situaties te rapporteren.

5. Communicatie en informatievoorziening

Het regioteam Noordzee ziet het als haar taak om watersporters op de hoogte te houden van ontwikkelingen op de Noordzee die de belangen raken van de recreatievaart. We stellen ons hierbij een paar specifieke doelen:

Minstens elk kwartaal een bijdrage aan de nieuwsbrief van het Watersportverbond
Organiseren van een webcast over ‘Varen op de Noordzee’ als vervolg op de eerdere succesvolle webcast over windparken op zee.
Gebruik van andere kanalen (verenigingsbijeenkomsten, maandbladen, …) om relevante informatie te delen met Noordzee recreanten.

Voor actuele en feitelijke informatie over de situatie op de Noordzee verwijzen we watersporters met nadruk naar de officiële bronnen.