Er is een grote bereidheid onder watersporters om zich aan gedragscodes in kwetsbare natuurgebieden te houden. Daarmee laten zij zien dat bescherming van natuur en ruimte voor watersport goed samen kunnen gaan. Het Watersportverbond ziet hierin een belangrijk uitgangspunt voor het natuurbeleid op en rond het water: zet in op duidelijke en vrijwillige gedragsregels, goede communicatie en verantwoordelijkheid van watersporters, in plaats van vaargebieden steeds verder af te sluiten.
Dat blijkt uit een landelijke enquête van het Watersportverbond onder ruim 2.300 fanatieke watersporters. Maar liefst 94% is bereid zich aan gedragscodes te houden in kwetsbare natuurgebieden, zoals het IJsselmeergebied, de Friese Meren en de Waddenzee.
Die uitkomst is volgens het Watersportverbond belangrijk in de discussie over de toekomst van het Nederlandse water. Steeds vaker worden gebieden beperkt toegankelijk of volledig gesloten om de natuur te beschermen. Uit het onderzoek blijkt dat watersporters bereid zijn hun gedrag aan te passen als duidelijk is wat er van hen wordt verwacht en waarom bepaalde regels nodig zijn.
'Watersporters willen de natuur beschermen. Dat blijkt heel duidelijk uit dit onderzoek,' zegt Marc de Nies, belangenbehartiger van het Watersportverbond. 'Daarmee ligt er ook een kans. Je hoeft niet meteen een vaargebied af te sluiten als je natuur wilt beschermen. Geef watersporters duidelijke regels, leg uit waarom die nodig zijn en geef mensen de ruimte om daar verantwoordelijkheid voor te nemen.'
Duidelijkheid vereist: einde maken aan versnippering
De bereidheid om regels te volgen is groot, maar watersporters vragen wel om eenduidigheid. Uit een inventarisatie van het huidige regelgevende landschap blijkt dat er op de Nederlandse wateren inmiddels meer dan vijftig verschillende gedragscodes, toegangsbeperkingsbesluiten, lokale verordeningen en erecodes actief zijn.
Deze enorme versnippering leidt in de praktijk tot grote verwarring bij schippers, sloepvaarders en kanoërs, doordat een woud aan verschillende instanties, gebiedsspecifieke regels hanteren en er vaak een onduidelijk onderscheid is tussen wat wettelijk verplicht is en wat vrijwillig wordt geadviseerd. Het Watersportverbond pleit daarom voor het opruimen van deze lappendeken en het neerzetten van één duidelijke lijn.
Volgende stap: opstellen en ondertekenen algemene gedragscode
Om die eenduidigheid te realiseren, zet het Watersportverbond nu een concrete vervolgstap: de ontwikkeling van één overkoepelende, landelijke algemene gedragscode pleziervaart en watersport.
De komende periode wordt de inhoud van deze uniforme code intensief afgestemd met verschillende watersportorganisaties, natuurbeheerders en watersporters zelf. Hiermee ontstaat één helder uitgangspunt voor het hele land, gebaseerd op goed zeemanschap, respect voor natuur en sociaal vaargedrag.
Ergernis over gedrag van anderen
De enquête laat bovendien zien dat watersporters zelf veel waarde hechten aan goed gedrag op het water. De grootste ergernis is niet de drukte, maar het gedrag van andere watersporters. Onvoorspelbaar vaargedrag, te hoge snelheid en golfslag veroorzaken de meeste irritatie.
Daarbij valt een opvallende tegenstelling op. Maar liefst 76% van de watersporters maakt regelmatig tot vaak mee dat andere watersporters zich niet aan de vaarregels houden. Tegelijkertijd zegt 90% van de watersporters zelf de meeste tot vrijwel alle vaarregels te kennen. Over de kennis van medewatersporters oordeelt men een stuk kritischer: slechts 26% vindt dat zij de regels goed tot zeer goed kennen.
Ruimte voor verantwoordelijkheid
Het Watersportverbond roept overheden, natuurorganisaties en watersporters op om samen te werken aan deze gezamenlijke aanpak. Het uitgangspunt moet zijn dat maatregelen proportioneel zijn en gebaseerd op actuele feiten. Een gebied afsluiten zou het laatste middel moeten zijn, niet het eerste.
'Natuurbescherming en verantwoord varen kunnen hand in hand gaan,' besluit De Nies. 'Als we de krachten bundelen in één heldere, vrijwillige gedragscode en watersporters zelf verantwoordelijkheid laten nemen, ontstaat er ruimte om de natuur te beschermen én het water toegankelijk te houden. Want goed gedrag op het water kan veel bereiken. Een afgesloten vaargebied niet.'
Bekijk hier de resultaten van het onderzoek.
